Maatschappelijke onrust

Het maatschappelijk debat over onderwerpen die raken aan het (dagelijks) leven van grote aantallen Nederlanders, wordt volop gevoerd. Denk hierbij aan de oorlog in Oekraïne, het conflict in Israël en de Palestijnse gebieden, corona, klimaat, vluchtelingen, stikstof, jaarwisseling en zwarte piet. Het kunnen uiten van je mening en dus ook ongenoegen is – zolang dit binnen de grenzen van de wet gebeurt – essentieel voor een vitale democratie. Er is echter een trend zichtbaar waarbij dit debat aan de grenzen van de wet voorbijgaat.  Dit heeft maatschappelijke onrust, strafbare feiten en (ernstige) openbare orde verstoringen tot gevolg, al dan niet aangejaagd via sociale media.

Maatschappelijke onrust is te omschrijven als (zichtbare) collectieve gedragingen in situaties die voortkomen uit maatschappelijk ongenoegen. Maatschappelijk ongenoegen is een gevoel van angst, onzekerheid, onvrede of miskenning ten gevolge van ongrijpbare fenomenen zoals onder andere globalisering, klimaatverandering, migratie en ongelijkheid.

Gemeenten, Openbaar Ministerie, politie en maatschappelijke organisaties hebben binnen verschillende fasen van maatschappelijk ongenoegen en maatschappelijke onrust elk een eigen rol bij preventie, dialoog en handhaving.  Dat vraagt om intensivering van de samenwerking, bespreking van dilemma’s in dat kader en een gezamenlijk handelingsperspectief aan de voorkant.

Onze gezamenlijke inzet is erop gericht om - anticiperend op maatschappelijke ontwikkelingen - een verbindend overheidsoptreden te bewerkstelligen. We vertrouwen daarbij op de kracht van de 2,1 miljoen inwoners, ondernemers en maatschappelijke instellingen in Midden-Nederland. En bouwen als één overheid samen met hen aan een vreedzame samenleving.

Documenten en links

Analyse van de voedingsbodem van de ordeverstoringen in vier Noord-Brabantse steden.

Datum:

Auteur:

Hans Moors et al.

Documenttype:

Rapport

Aantal pagina’s:

86

Download bestand

Een beschouwing over de regionale dimensie van maatschappelijk onbehagen, die uitmondt in handelingsperspectieven voor de Rijksoverheid.

Datum:

Auteur:

Berg, C. van den en Kok, A.

Documenttype:

Algemeen

Aantal pagina’s:

96

Download bestand

Een kritische beschouwing van de stand van zaken op het gebied van fear of crime studies, bezien vanuit het perspectief van de zo begeerde 'maatschappelijke impact'.

Datum:

Auteur:

Marnix Eysink Smeets

Documenttype:

Algemeen

Aantal pagina’s:

18

Download bestand

Dit essay gaat in op de vraag hoe je als vertegenwoordiger van de landelijke overheid gerichter en beter kunt luisteren naar wat er in de samenleving speelt.

Datum:

Auteur:

Marnix Eysink Smeets

Documenttype:

Algemeen

Aantal pagina’s:

38

Download bestand

Uit SCP-data rondom tevredenheid en vertrouwen in de Nederlandse instituties en democratie blijkt dat de tevredenheid met de democratie in de afgelopen decennia redelijk stabiel is gebleven.

Datum:

Auteur:

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Documenttype:

Rapport

Aantal pagina’s:

4

Download bestand

BZK ziet vragen rond vertrouwen en wantrouwen in instituties als relevante achterliggende factoren voor beleidskwesties op meerdere terreinen. Het doel van deze expertsessie is om op hoofdlijnen de stand op te maken van de kennis op dit terrein en om daarnaast handelingsperspectieven voor de overheid te identificeren in de omgang met institutioneel wantrouwen.

Datum:

Auteur:

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Documenttype:

Rapport

Aantal pagina’s:

3

Download bestand

De Veiligheidsstrategie voor het Koninkrijk der Nederlanden legt de nadruk op de verwevenheid van verschillende dreigingen en beschrijft zeven doorsnijdende thema's die de samenhang tussen de dreigingen laten zien. Dit dreigingslandschap vertaalt zich vervolgens in een integrale strategische koers en integrale sturing op nationale veiligheid.

Datum:

Auteur:

Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid

Documenttype:

Rapport

Aantal pagina’s:

46

Download bestand

Met dit doorlopend onderzoek brengt het SCP periodiek de stemming in ons land in kaart en peilt het vertrouwen van Nederlanders in de politiek en instituties. Uit de resultaten blijkt dat de stemming halverwege 2023 nog steeds negatief is in vergelijking met de afgelopen vijftien jaar.

Datum:

Auteur:

Sociaal enCultureel Planbureau

Documenttype:

Rapport

Aantal pagina’s:

90

Download bestand

Dit rapport heeft tot doel de instrumenten in kaart te brengen die een gemeente c.q. een burgemeester ten dienste staan om problematisch gedrag met ondermijnende effecten tegen te gaan.

Datum:

Auteur:

Verwey-Jonker Instituut

Documenttype:

Rapport

Aantal pagina’s:

46

Download bestand

In deze verkenning wordt ingegaan op de vraag wat het betekent als de overheid in crisismodus blijft staan.

Datum:

Auteur:

Willemieke Hornis en Boudewijn Steur

Documenttype:

Algemeen

Aantal pagina’s:

20

Download bestand

Door het ministerie van BZK is aan Bureau Beke gevraagd om een onderzoek uit te voeren naar mogelijke aanpak tegen niet-strafbare problematische gedragingen.

Datum:

Auteur:

Kuppens, J., Wolsink, J. en Ferwerda, H.

Documenttype:

Rapport

Aantal pagina’s:

53

Download bestand

In dit verslag van het ministerie van Algemene Zaken over de jaarlijkse dag voor communicatieprofessionals bij de Rijksoverheid worden de handvatten verwoord die werden geboden tijdens de verschillende workshops van de communicatiedag.

Datum:

Auteur:

Ministerie van Algemene Zaken

Documenttype:

Algemeen

Aantal pagina’s:

27

Download bestand

Op deze website staan meer dan 150 verwijzingen naar leer- en ondersteuningsaanbod voor gemeenten op het gebied van maatschappelijke stabiliteit.

Naar website

Ontdek hoe u kunt worden geholpen bij het omgaan met maatschappelijke onrust en ongenoegen in uw gemeente.

Naar website

Nieuws

Achtergrondinfo | 15 feb. 2024

Bureau RVS verspreidt enquête over fenomeen soevereinen/autonomen

Maatschappelijke onrust is een breed thema. Zo heeft Bureau RVS in samenwerking met Hogeschool Inholland een enquête verspreid onder de gemeenten in Midden-Nederland om het fenomeen soevereinen/autonomen in beeld te brengen. Ook besteedt het programma aandacht aan complexe demonstraties waarover 1 februari een kennissessie plaatsvond. Je vindt de powerpoint van die kennissessie in dit nieuwsartikel.

Lees artikel

Bijeenkomsten en evenementen | 22 jan. 2024

Meld je nu aan voor de kennissessie complexe demonstraties 1 februari

Op donderdag 1 februari 2024 organiseren bureau RVS, (enkele leden van) de ambtelijke werkgroep Maatschappelijke onrust en de politie een kennissessie over complexe demonstraties. Het doel van de sessie is het verstevigen van de samenwerking in de regio Midden-Nederland rond het thema Maatschappelijke onrust in het algemeen en de aanpak van complexe demonstraties in het bijzonder. Daarnaast streven we ernaar de kennis over handelingsperspectief m.b.t. de aanpak van complexe demonstraties te vergroten. Wil je deelnemen aan de kennissessie? 

Lees artikel

Bijeenkomsten en evenementen | 20 dec. 2023

Save the date 4 april: regionale bijeenkomst thema’s veiligheidsstrategie

Op 4 april vindt in de ochtend een netwerkbijeenkomst plaats voor iedereen die zich in de regio Midden-Nederland bezighoudt met de thema's digitale veiligheid en/of maatschappelijke onrust. Deze ochtend wordt gevuld met interessante sprekers, workshops en veel ruimte om best practices en lessons learned uit te wisselen. 

Lees artikel

Achtergrondinfo | 20 dec. 2023

Themabijeenkomst maatschappelijke onrust n.a.v. conflict Israël en Palestijnse gebieden

Op 23 november 2023 vond een interactieve themasessie plaats over de impact van het conflict in Israël en de Palestijnse gebieden. De themasessie die georganiseerd werd door bureau RVS en de Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS) van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, was op verzoek van de bestuurlijke werkgroep Maatschappelijke onrust op basis van het in de veiligheidsstrategie geprioriteerde thema Maatschappelijke onrust. Meer dan 20 betrokken professionals van gemeenten, politie, Openbaar Ministerie, het ministerie van BZK, NCTV en ESS wisselden kennis en ervaringen uit.

Lees artikel

Bijeenkomsten en evenementen | 20 dec. 2023

Save the date: kennissessie complexe demonstraties 1 februari

Op donderdag 1 februari 2024 organiseren bureau RVS en de ambtelijke werkgroep Maatschappelijke onrust, samen met de politie een kennissessie over complexe demonstraties. Het doel van de sessie is het verstevigen van de samenwerking in de regio Midden-Nederland rond het thema Maatschappelijke onrust in het algemeen en de aanpak van complexe demonstraties in het bijzonder. Daarnaast streven we ernaar de kennis over handelingsperspectief m.b.t. de aanpak van complexe demonstraties te vergroten.

Lees artikel