Trends en actualiteiten Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit

Stop Ondermijning Samen!
Drugscriminaliteit aanpakken doen we samen. Eén van de pijlers in die aanpak is dan ook het vergroten van de weerbaarheid tegen drugscriminaliteit. In de Week van de Veiligheid werd aandacht besteed aan dit steeds belangrijker wordende onderwerp. Manieren om weerbaarheid te vergroten zijn bijvoorbeeld het vergroten van kennis over ondermijning of het toegankelijker maken van meldingen doen over ondermijnende criminaliteit. Deze maand laten we zien hoe een goede samenwerking met Meld Misdaad Anoniem bijdraagt aan een verhoogde meldingsbereidheid. We geven een praktijkvoorbeeld waarin het belang van bewustwording over ondermijning naar voren komt en vertellen in een interview met juridische experts hoe het bestuurlijk instrumentarium ‘last onder bestuursdwang’ daar ook aan bijdraagt. Tot slot geven we goede voorbeelden die bij verschillende doelgroepen de boodschap over te brengen: ‘Je kunt maar één keer nee zeggen!’ en vragen we je aandacht voor de nieuwe website waarop weerbaarheid volop in de aandacht staat: ‘Stop Ondermijning Samen!’  

Meld Misdaad Anoniem, Midden-Nederland is aangesloten!
Wanneer iemand informatie heeft over zaken die het daglicht niet verdragen, is direct naar de politie stappen in theorie een goed idee. In de praktijk is dat niet altijd makkelijk of mogelijk. Er zijn veel redenen om niet te melden. Bijvoorbeeld vanwege angst voor wraak of vanwege (hechte) relaties. Meld Misdaad Anoniem (M) zorgt ervoor dat informatie bij de opsporing terechtkomt en dat de melder buiten beeld blijft. Een initiatief dat de moeite waard is om bij aangesloten te zijn en waarmee de meldingsbereidheid van ondermijning in Midden-Nederland wordt vergemakkelijkt.

Voor het einde van het jaar zijn alle tien gemeenten in district West Utrecht aangesloten bij Meld Misdaad Anoniem. Ook in Gooi en Vechtstreek en Oost Utrecht zijn bijna alle gemeenten aangesloten. Flevoland verwacht op termijn ook aangesloten te zijn. Vanaf de aansluiting krijgt niet alleen de politie, maar ook de gemeente anonieme meldingen en kan daarop in actie komen. Gemeenten hebben zo meer informatie tot hun beschikking om criminaliteit aan te pakken. Een belangrijke stap in de aanpak van ondermijning.

Melden is belangrijk
Marc Janssen, woordvoerder M; ‘Aansluiten bij M vergroot de informatiepositie van gemeenten. Ze krijgen meer zicht op wat er zich in hun gemeenten afspeelt. Dat is heel belangrijk bij de aanpak van ondermijning en het versterken van de bestuurlijke aanpak. Ongeveer 70% van alle meldingen die bij ons binnenkomen raken ondermijning. Niet alle meldingen komen bij de gemeente terecht. Meldingen waarvoor een groot politieonderzoek nodig is, denk bijvoorbeeld aan een moord, komen alleen bij de politie terecht. Meldingen die gaan over een hennepkwekerij komen juist wel bij gemeente en politie terecht.’

Strafrecht en bestuursrecht werken beter samen
Esther Ooteman, districtelijk programmamanager district West-Utrecht; ‘Dat straks alle tien gemeenten in West zijn aangesloten, is een echte mijlpaal. Ondermijning aanpakken kunnen we alleen als we goed en slim samenwerken. Doordat gemeenten nu ook over informatie beschikken die eerder alleen bij de politie terechtkwam, kunnen we vanuit verschillende invalhoeken naar een probleem kijken. We bespreken de meldingen in de lokale overleggen en komen tot een gezamenlijk beeld. Iedere partner kan vervolgens vanuit zijn eigen taakstelling handelen. Zo komen we tot goede interventies.’

Melder buiten beeld
Wil je meer weten over M of burgers inlichten over Meld Misdaad Anoniem? Kijk dan dit filmpje. Meld Misdaad Anoniem kun je bereiken op 0800-7000 en via hun website.

Bewustwording vergroten: bestuursrecht leidt tot meer meldingen
Dat het bestuursrecht en het strafrecht steeds vaker succesvol gecombineerd worden, wordt geïllustreerd door een integrale controle in een gemeente in Midden-Nederland. Na meerdere meldingen van stankoverlast te hebben ontvangen, bleek bij de integrale controle de stankoverlast het gevolg van gedumpt drugsafval in de mestputten bij een van de gecontroleerde locaties.

Projectleider ondermijning van de gemeente: ‘Bij de eerste controle trof de politie een hennepkwekerij aan maar niet de bron van de stankoverlast. Begin januari bleek uit gemeentelijke metingen dat er drugsafval in de mestputten zat. Toen hebben we met het DTO in twee dagen tijd een integrale actie opgetuigd waarbij we ‘s avonds de locatie nog een keer bezochten. We waren met een flinke delegatie in het dorp aanwezig en dus ook heel zichtbaar. Ook al zouden we niets vinden dan werd er toch over gepraat. Goed voor de bewustwording.

Eerst bevroor de politie met de gemeente om vervolgens te gaan controleren. We namen monsters uit de mestput en kregen van het NFI de bevestiging dat het om drugsafval ging. Naast de vervuilde mest troffen we verschillende overtredingen aan maar geen drugslab. Dat is wel balen, maar nu kunnen we bepaalde plekken uitsluiten. Positief aan deze casus vind ik dat we over bijna elke stap hebben kunnen communiceren. Ik hoop dat burgers hierdoor meer weten over de gevaren van drugs en drugsafval en dat we misschien toch nog een melding krijgen die naar een lab leidt.’

De last onder bestuursdwang
Uit de controle bleek dat regels voor het milieu zijn overtreden. De gemeente legde de eigenaar van de vervuilde mestputten een last onder bestuursdwang op. De eigenaar kreeg een beperkte tijd om de putten leeg te maken en de mest op een veilige manier af te voeren.  Dit is niet gebeurd. Daarom laat de gemeente de putten leegpompen. De gemeente verhaalt de kosten van de werkzaamheden op de eigenaar.

Wil je meer weten over de toepassing van dit bestuursmiddel? En hoe het juist toepassen van het bestuursrecht zorgt voor meer meldingsbereidheid? De juridische adviseurs van het RIEC Midden-Nederland vertellen in dit interview meer over de last onder bestuursdwang en de mogelijkheden tot inzet daarvan in de aanpak van ondermijning.

Samen weerbaar tegen drugscriminaliteit
Dat het vergroten van weerbaarheid in de aanpak tegen drugscriminaliteit van groot belang is, blijkt uit voorgaande artikelen. In de aanpak blijkt het belangrijk rechtstreeks de verschillende doelgroepen te benaderen. In de Week van de Veiligheid lag daarom de focus op het vergroten van de bewustwording over ondermijning. In dit artikel worden twee goede voorbeelden uitgelicht, namelijk de inzet van influencers bij jongeren en het versturen van de veiligheidsenvelop in het buitengebied van Flevoland. Tot slot ook aandacht voor het initiatief om kennis over ondermijning te vergroten aan de hand van de website vol met verhalen: ‘Stop Ondermijning Samen!’

Influencers tegen ondermijning
Steeds meer wordt de meerwaarde erkend van het inzetten van influencers of ervaringsdeskundige bij het bestrijden van criminaliteit. Sociale media kunnen meer en meer dienen om specifieke doelgroepen te bereiken. Het programma Straatwaarde(n) zette dit middel onlangs in om jongeren direct aan te spreken. Met behulp van de influencer Walid Benmbarek werd daarom een video gemaakt. Je kent Walid van de serie Mocro Maffia. Deze serie laat de rauwe wereld zien die

schuilgaat achter de cocaïnehandel. Benieuwd naar de video? Bekijk dan @straatwaarden op Instagram. Heb je kinderen, nichtjes/neefjes, buurtgenoten in de leeftijd van 13-20 jaar? Roep ze op om Straatwaarde(n) te volgen! #misdaadloontniet

De veiligheidsenvelop in het buitengebied
In de Week van de Veiligheid verspreidden alle gemeenten in Flevoland een envelop met praktische informatie gericht op de signalering en bestrijding van ondermijnende criminaliteit in het buitengebied. De envelop is tot stand gekomen in samenwerking en afstemming met de politie, LTO Nederland en het Districtelijk team ondermijning Flevoland (onderdeel van RIEC Midden Nederland). De veiligheidsenvelop dient om bij te dragen aan meer bewustwording en het verhogen van de meldingsbereidheid van inwoners en ondernemers in het buitengebied.  De envelop bevat o.a. een met informatie over mogelijke signalen van ondermijning, een krasgeurkaart met de geur van een xtc-lab om de geur ervan te leren kennen en een handig kaartje met de contactgegevens van Meld Misdaad Anoniem.

Stopondermijningsamen.nl: platform voor vergoten bewustwording en weerbaarheid
Vanaf donderdag 15 oktober lees, hoor en zie je op www.stopondermijningsamen.nl verhalen over ondermijning. Het verhaal van een boer die door criminelen benaderd is om zijn schuur te verhuren, het verhaal van een ex-drugscrimineel, het verhaal van een trainster van het weerbare moedernetwerk en meer. Doel van de site is de maatschappij bewust maken van ondermijning. Door de verhalen kan iedereen de verschillende vormen, schadelijke effecten en signalen van ondermijning leren kennen en weten ze wat ze kunnen doen als hen iets opvalt. De site is zo vormgeven dat je direct in luister-, lees- of videoverhalen terecht komt. Door steeds handelingsperspectief te geven, draagt de site bij aan het vergroten van de bewustwording, de maatschappelijke weerbaarheid en de meldingsbereidheid. Alle verhalen op stopondermijning samen zijn waargebeurd en geanonimiseerd. Meer verhalen zijn welkom. Kom jij in je werk waardevolle verhalen tegen over ondermijning tegen die we moeten delen? Neem dan contact op via info@riec-mn.nl. De site is een initiatief van RIEC Midden-Nederland en de Veiligheidscoalitie.