Corona en ondermijning

In deze nieuwsbrief delen we de ontwikkelingen op het gebied van ondermijning in coronatijd met je. We bieden je inzicht in wat je kunt doen tegen criminelen op vakantieparken ten tijde van een lockdown, delen een interview met de FIOD over fraude- en misbruiksignalen en lichten een aanpak toe waarmee nagegaan kan worden of een aanwezigheidsvergunning voor een kansspelautomaat nog steeds terecht is afgegeven aan een horecaonderneming. Ook verwijzen we graag naar een webinar over het modelinformatieprotocol intragemeentelijke informatiedeling bij de aanpak van ondermijning. Lees dus gauw verder!

Interview FIOD over aanpak corona gerelateerde fraude
Direct na de aankondiging van het kabinet van de “Economische maatregelen met betrekking tot het coronavirus” en het “Noodpakket banen en economie” heeft de FIOD een aantal ontwikkelingen in gang gezet om zicht te krijgen op mogelijke fraude- en misbruiksignalen, trends en fenomenen. Hierbij werkt de FIOD samen met verschillende partijen, waaronder de Inspectie SZW, Belastingdienst, UWV, RVO, AMLC, FIU, OM, politie en private partijen zoals banken. Het RIEC Midden-Nederland heeft de FIOD geïnterviewd over hun aanpak.

In het interview gaan we in op de aanpak van operationele signalen en het in kaart brengen van  trends en fenomenen. Ook komen voorbeelden van casuïstiek aan bod, het belang van samenwerking en mogelijkheden voor gemeenten en andere partners om aan corona gerelateerde fraude aan te pakken. Het hele interview lees je hier.

Ondermijning op vakantieparken tijdens lockdown
Vakantieparken kunnen een gelegenheidsstructuur bieden voor ondermijnende criminaliteit vanwege de geboden anonimiteit. De overheid heeft een belangrijke rol in het waarborgen van veiligheid en leefbaarheid rondom vakantieparken. Zien we ook effecten van de coronacrisis op ondermijning in de recreatiesector? En hoe kunnen we hier op reageren?

Coronamaatregelen en vakantieparken
Uit onderzoek bij Brabantse vakantieparken blijkt dat door de coronacrisis en financiële problematiek, vakantieparken in handen kunnen komen van criminele partijen. Ook gebeurt het dat criminelen investeren in de parken waardoor legale en criminele belangen verstrengeld kunnen raken. Daarnaast bleek dat in de private huursector huurcontracten plots beëindigd zijn door huurders. Of dat de inkomsten van arbeidsmigranten erg dalen waardoor ze geen woonruimte meer kunnen betalen. Vakantieparken bieden goedkope en snel beschikbare woonruimte. Dit kan een impuls zijn voor ondermijning; het werkt bijvoorbeeld illegale bewoning in de hand of vergemakkelijkt door de anonimiteit van de parken ondermijnende activiteiten.

Handelingsperspectief
In het onderzoek wordt ook handelingsperspectief geboden in de aanpak vakantieparken. Voorbeelden zijn het verminderen van de blinde vlek op vakantieparken, het houden van dilemmatrainingen of het herintroduceren van exploitatievergunningen voor vakantieparken. Het document ‘Meer grip op vakantieparken’, geschreven door de VNG, biedt gemeenten tevens diverse handelingsperspectieven om een beleid ten aanzien van vakantieparken vorm te geven.

Vakantieparken in Midden-Nederland
Verloedering of andere problematiek op vakantieparken komt ook in Midden-Nederland voor. De verwachting is dat de situatie in Brabant zich ook zal voordoen op parken in Midden-Nederland. Meer (tijdelijke) huisvesting op vakantieparken is bijvoorbeeld een risico. Het RIEC MN kan met gemeenten meedenken in het vormgeven van de aanpak vakantieparken. Neem hiervoor contact op met het RIEC Midden-Nederland.

In de coronacrisis een gokje wagen?
Casino’s zijn als gevolg van de coronamaatregelen al enige tijd gesloten. Omdat ook de horeca en sportwedstrijden gesloten waren, waren er gedurende langere tijd weinig mogelijkheden om -legaal of illegaal-te gokken. Op verzoek van het RIEC Midden-Nederland heeft Smart Cell Find The Money een analyse gedaan van ontwikkelingen op het gebied van gokken als gevolg van de coronamaatregelen. Uit deze analyse blijkt dat er sinds de invoering van de maatregelen meer activiteiten zijn van illegale online kansspelaanbieders en hun adverteerders. Ook is er een toename van online bingo’s en zijn verschillende illegale pokertoernooien aan het licht gekomen waarbij de politie soms ook witwasonderzoeken is gestart. Een aanpak van de Kansspelautoriteit biedt gemeenten de mogelijkheid te controleren op speelautomaten.

Kansspelautoriteit en gemeenten in strijd tegen onrechtmatige kansspelautomaten
Hoewel casino’s op dit moment nog steeds gesloten zijn, zijn -nu de horeca weer is geopend- sommige kansspelautomaten weer toegankelijk. De Kansspelautoriteit heeft een aanpak ontwikkeld waarmee gemeenten kunnen nagaan of een aanwezigheidsvergunning voor een kansspelautomaat nog steeds terecht is afgegeven aan een horecaonderneming. De Kansspelautoriteit heeft voor een aantal gemeenten een lijst opgesteld met horecalocaties die mogelijk ten onrechte over een aanwezigheidsvergunning voor gokautomaten beschikken en biedt hen aan deze lijst samen door te nemen. Het toezicht op speelautomaten is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de Kansspelautoriteit en gemeenten: de Kansspelautoriteit geeft exploitatievergunningen af, de gemeente een aanwezigheidsvergunning. Gemeenten die op dit moment niet benaderd zijn door de Kansspelautoriteit maar wel ondersteuning willen, kunnen mailen naar Kansspelautoriteit.

Witwassen en online gokplatformen tijdens corona
Smart Cell Find The Money heeft onder andere Darkweb en Telegram geanalyseerd en gesprekken gevoerd met professionals van de Kansspelautoriteit en de Belastingdienst. Er zijn verschillende online gokplatformen die gebruik maken van cryptocurrency. Deze platformen kunnen ook worden ingezet om geld wit te wassen, omdat een KYO-procedure (Know Your Customer procedure) niet verplicht is. Het aantal bezoekers van cryptocurrency gokwebsites dat geen verplichte KYC-procedure heeft, is sinds de coronacrisis gedaald. Ook is zichtbaar dat er minder cryptocurrencies werden verstuurd naar casino’s. In combinatie met het feit dat sportwedstrijden, waar normaal gesproken op gegokt wordt, langere tijd stil lagen, ligt een daling van de omzet van deze websites voor de hand. Dit hoeft echter niet te betekenen dat criminelen minder gebruik maken van de websites om geld wit te wassen. Andere online gokplatformen waarbij geen gebruik wordt gemaakt van cryptocurrency, laten sinds corona een toename van bezoekers zien. Ook hier is niet duidelijk of ook sprake is van een toename van crimineel geld op deze websites.

Voor meer informatie over de analyse van Smart Cell Find The Money kunt u contact opnemen met het RIEC Midden-Nederland.

Overig nieuws uit de regio
Ondermijning in massagesalons: hoe controleer je daarop?
Gemeenten in regio Gooi en Vechtstreek kregen vorig jaar verschillende signalen binnen over ondermijnende praktijken in Aziatische massagesalons. Daarom voerden ze tijdens de Handhavingsestafette onaangekondigde controles uit met een integraal team van toezichthouders en politie. In dit artikel delen zij vijf geleerde lessen.

Webinar 'modelinformatieprotocol intragemeentelijke informatiedeling bij de aanpak van ondermijning'
Onlangs is het modelinformatieprotocol intragemeentelijke informatiedeling bij de aanpak van ondermijning opgeleverd. Het modelprotocol biedt gemeenten in de vorm van een stappenplan een transparante werkwijze die rekening houdt met de juridische mogelijkheden voor verwerking van gegevens binnen een gemeente. Op woensdag 8 juli  van 10:00 – 11:30 uur wordt er een webinar georganiseerd om gemeenten mee te nemen in het gebruik van dit model. Lees op de website van Het CCV meer informatie en meld je daar aan voor de webinar!

Oproep 'initiatieven tegen drugs en pakketfraude’
Post NL, het OM, de politie en de douane werken in een publiek-private samenwerking aan het tegengaan van misbruik van post- en pakketdiensten. Deze samenwerking wil hiermee de aanpak tegen ondermijnende criminele netwerken landelijk versterken, met als streven het opstellen van integrale fenomeenbeelden op de export van drugs en pakketfraude. Om die reden zijn ze op zoek naar (overheids-)initiatieven of mogelijke media-uitingen die de post-sector raken. Heb jij dergelijke voorbeelden? Dan horen we die graag! Mail deze naar het RIEC MN.