Maatschappelijke onrust

Bijeenkomsten en evenementen | 16 jul. 2026

Terugblik themasessie Midden-Oosten 

Woensdag 24 juni stond in het teken van een waardevolle themasessie over de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Oorlogen hebben de regio onherkenbaar veranderd. Soms letterlijk: Gaza ligt in puin, met tienduizenden doden en een onzekere toekomst. Ook in Libanon is de impact enorm, met meer dan 1,2 miljoen mensen op de vlucht door het conflict tussen Israël en Hezbollah. En in Syrië is het Assad-regime gevallen. De nieuwe leiders in Damascus bieden hoop op wederopbouw. Maar er zijn ook zorgen.

Achtergrondinfo | 16 jul. 2026

Niet per se de meest voor de hand liggende vakantieliteratuur, maar daarom niet minder interessant. In dit nieuwsartikel een link naar het recent gepubliceerde dreigingsbeeld terrorisme dat nog steeds op niveau 4 staat. Ook in dit artikel ene link naar een rapport van het WODC over het aantal incidenten en misdrijven onder bewoners van azc’s. Tot slot een interessante podcast over zorgcriminaliteit van de politie en RIEC Oost-Nederland. 

Bijeenkomsten en evenementen | 18 jun. 2026

De komende tijd staan er verschillende evenementen op de agenda rondom het thema maatschappelijke onrust, georganiseerd door Bureau RVS. Op woensdag 24 juni vindt in het oude stadhuis van Utrecht de bijeenkomst ‘Spanning in het Midden-Oosten en de impact op onze regio’ plaats. Op 9 september is er in Amersfoort een regionale oefendriekhoek complexe demonstraties. Ook zijn er verschillende ‘externe’ evenementen. Meer informatie over de inhoud en aanmelden lees je in dit nieuwsartikel.

Bijeenkomsten en evenementen | 15 mei 2026

Op donderdag 8 mei kwamen we samen met het basisteam Heuvelrug om met behulp van de Handreiking voor een inventarisatie van kwetsbare locaties/ objecten voor maatschappelijke onrust in kaart te brengen welke locaties binnen het basisteam een verhoogd risico kennen op uitingen van maatschappelijke onrust. Donderdag 23 april organiseerde Bureau RVS samen met het expertiseconsortium van NHL Stenden Hogeschool, Pro Facto en Hooghiemstra & Partners een bijeenkomst over gemeentelijk online onderzoek in het kader van de handhaving van de openbare orde. In dit nieuwsartikel een terugblik op beide bijeenkomsten.

Onderzoeken en rapporten | 16 apr. 2026

In het recente themanummer van Justitiële verkenningen staan ‘betrokken burgers’ centraal. Betrokken burgers zijn van grote waarde voor de samenleving en de democratie, maar deze betrokkenheid brengt ook de nodige uitdagingen met zich mee en kan complex zijn. Burgerinitiatieven op het gebied van openbare orde en veiligheid, zoals een buurtpreventieteam, kunnen bijvoorbeeld ook leiden tot eigenrichting, het recht in eigen handen nemen. In vier bijdragen gaan de auteurs in op praktijkvoorbeelden van betrokken burgers, algemene inzichten over de heersende opvattingen van burgers over de rechtsstaat, en op de dynamieken in een democratie.

Bijeenkomsten en evenementen | 16 jul. 2026

Terugblik themasessie Midden-Oosten 

Woensdag 24 juni stond in het teken van een waardevolle themasessie over de ontwikkelingen in het Midden-Oosten. Oorlogen hebben de regio onherkenbaar veranderd. Soms letterlijk: Gaza ligt in puin, met tienduizenden doden en een onzekere toekomst. Ook in Libanon is de impact enorm, met meer dan 1,2 miljoen mensen op de vlucht door het conflict tussen Israël en Hezbollah. En in Syrië is het Assad-regime gevallen. De nieuwe leiders in Damascus bieden hoop op wederopbouw. Maar er zijn ook zorgen.

Achtergrondinfo | 16 jul. 2026

Niet per se de meest voor de hand liggende vakantieliteratuur, maar daarom niet minder interessant. In dit nieuwsartikel een link naar het recent gepubliceerde dreigingsbeeld terrorisme dat nog steeds op niveau 4 staat. Ook in dit artikel ene link naar een rapport van het WODC over het aantal incidenten en misdrijven onder bewoners van azc’s. Tot slot een interessante podcast over zorgcriminaliteit van de politie en RIEC Oost-Nederland. 

Bijeenkomsten en evenementen | 18 jun. 2026

De komende tijd staan er verschillende evenementen op de agenda rondom het thema maatschappelijke onrust, georganiseerd door Bureau RVS. Op woensdag 24 juni vindt in het oude stadhuis van Utrecht de bijeenkomst ‘Spanning in het Midden-Oosten en de impact op onze regio’ plaats. Op 9 september is er in Amersfoort een regionale oefendriekhoek complexe demonstraties. Ook zijn er verschillende ‘externe’ evenementen. Meer informatie over de inhoud en aanmelden lees je in dit nieuwsartikel.

Bijeenkomsten en evenementen | 15 mei 2026

Op donderdag 8 mei kwamen we samen met het basisteam Heuvelrug om met behulp van de Handreiking voor een inventarisatie van kwetsbare locaties/ objecten voor maatschappelijke onrust in kaart te brengen welke locaties binnen het basisteam een verhoogd risico kennen op uitingen van maatschappelijke onrust. Donderdag 23 april organiseerde Bureau RVS samen met het expertiseconsortium van NHL Stenden Hogeschool, Pro Facto en Hooghiemstra & Partners een bijeenkomst over gemeentelijk online onderzoek in het kader van de handhaving van de openbare orde. In dit nieuwsartikel een terugblik op beide bijeenkomsten.

Onderzoeken en rapporten | 16 apr. 2026

In het recente themanummer van Justitiële verkenningen staan ‘betrokken burgers’ centraal. Betrokken burgers zijn van grote waarde voor de samenleving en de democratie, maar deze betrokkenheid brengt ook de nodige uitdagingen met zich mee en kan complex zijn. Burgerinitiatieven op het gebied van openbare orde en veiligheid, zoals een buurtpreventieteam, kunnen bijvoorbeeld ook leiden tot eigenrichting, het recht in eigen handen nemen. In vier bijdragen gaan de auteurs in op praktijkvoorbeelden van betrokken burgers, algemene inzichten over de heersende opvattingen van burgers over de rechtsstaat, en op de dynamieken in een democratie.

Tips | 19 mrt. 2026

Deze publicatie is een tweedelige serie over de Make America Great Again (MAGA)-beweging en de mogelijke gevolgen die deze beweging heeft voor Nederland. Een tweede tip is een podcast van De Correspondent: Weten Europeanen nog wat vechten is, nu vrede niet meer vanzelfsprekend lijkt? Volgens journalist Caroline de Gruyter zijn we in Europa vergeten hoe dicht oorlog onder het oppervlak van beschaving zit.

Achtergrondinfo | 19 mrt. 2026

Binnen onze regio werken we al geruime tijd aan de ontwikkeling van een methodiek Lokaal Beeld Maatschappelijke Onrust. Deze methodiek helpt gemeenten om tot een helder beeld te komen van de thema’s die lokaal tot maatschappelijke onrust (kunnen)leiden. Een nieuwe groep gemeenten staat klaar om te starten met de aangescherpte methodiek. Ook in dit nieuwsbericht: radicalisering en polarisatie zetten de samenleving onder druk. Meer preventief beleid is nodig. De Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS) wil gemeenten beter ondersteunen in hun lokale preventieve aanpak. Het Verwey-Jonker Instituut en Bureau Omlo maakten daartoe een overzicht van bestaande interventies tegen radicalisering en polarisatie.

Tips | 20 feb. 2026

• Luistertip! De Ongelooflijke Podcast: #284 Waarom de brute machtspolitiek terug is, en waarom dat misgaat (Beatrice de Graaf en Stefan Paas over Groenland, Europa, Trump en Poetin)
• Leestip! Nieuwste boek van Ivo Brughmans: (De)polarisatie

Bijeenkomsten en evenementen | 10 feb. 2026

Professionals van gemeenten, OM en politie hebben de eerste stappen gezet op weg naar de nieuwe Regionale veiligheidsstrategie 2027-2030. In twee werksessie in het gemeentehuis van Almere en in Loods 17 in Amersfoort hebben zij zich gewapend met stickers, stiften en gekleurde post its verdiept in trends die direct of indirect van invloed zijn op de openbare orde en veiligheid. 

Half maart levert Bureau RVS de trendinventarisatie op die door gemeenten, Openbaar Ministerie en politie van Midden-Nederland kan dienen als basis voor nieuw op te stellen coalitieakkoorden, integrale veiligheidsplannen van gemeenten en de Regionale veiligheidsstrategie 2027-2030. 
Daarnaast heeft een eerst inventarisatie plaatsgevonden van de lokale veiligheidsuitdagingen aangevuld met de vraag hoe gemeenten vanuit de regio ondersteund willen worden. Het gesprek hierover vormt een mooi eerste beeld. Tot slot zijn ervaringen gedeeld over de manier waarop de afgelopen jaren ambtelijk en bestuurlijk is samengewerkt op de regionale prioriteiten. 

De beide werksessies leverden goede input op die ons enorm gaat helpen om te komen tot gezamenlijke prioriteiten, ambities en wijze van samenwerken. De komende maanden is er voor de partners uitgebreid de mogelijkheid om mee te denken en te doen.  

Voor meer informatie neem contact op met George Spier of Laura Barmentloo. 

Beleid en sturing | 17 dec. 2025

Heb jij zicht op de fenomen van maatschappelijke onrust en onderhuidse spanningen die spelen in jouw gemeente? Binnen het traject Lokaal beeld maatschappelijke onrust ontwikkelen we samen met gemeenten, het Verwey-Jonker instituut en partners een nieuwe werkwijze om lokale signalen van spanningen, polarisatie en mogelijke onrust vroegtijdig te herkennen en te duiden. Dit gebeurt op basis van een gezamenlijk prototype dat in drie pilotgemeenten wordt getest en doorontwikkeld. 

Bijeenkomsten en evenementen | 14 nov. 2025

Op 6 november organiseerde Bureau RVS samen met het Ondersteuningsnetwerk Maatschappelijke Onrust (OMO) de landelijke Dag van de Maatschappelijke Stabiliteit 2025 (MAST-dag), met als thema van de dag: ‘De kracht van samenwerking: tussen overheden én met inwoners’. Zo’n 140 vertegenwoordigers van gemeenten, provincies, politie, OM en rijksambtenaren waren aanwezig.

Onderzoeken en rapporten | 21 okt. 2025

De Najaarspeiling van de HCSS publieksmonitor, welke op 30 september is gepubliceerd, toont dat maatschappelijke stabiliteit in Nederland weliswaar geen acute crisis vertoont, maar onder de oppervlakte steeds brozer wordt. De HCSS Publieksmonitor Maatschappelijke Stabiliteit is een onderzoeksinstrument dat structureel in kaart brengt hoe Nederlanders maatschappelijke stabiliteit waarnemen. De monitor kijkt daarbij niet alleen naar objectieve ontwikkelingen, maar juist naar de perceptie van burgers: waar zien zij dreiging, waar nemen zij wantrouwen waar, of juist kracht en verbondenheid? 

Beleid en sturing | 21 okt. 2025

Onrust rondom de komst van een AZC of windmolenpark, toenemende spanningen als gevolg van de oorlog in Gaza, prille polarisatie rondom de wolf. Het zijn allemaal situaties die bestuurders en beleidsmedewerkers van minder ervaren gemeenten ‘buikpijn’ kunnen geven. Speelt iets dergelijks binnen jouw gemeente en kunnen jullie hierbij ondersteuning gebruiken? Meld je casus dan aan bij het programma Maatschappelijke onrust van Bureau RVS. 

Plannen van aanpak | 12 sep. 2025

Een van de belangrijkste opgaven van het programma Maatschappelijke onrust is het versterken van onze informatiepositie. Hoe beter we zicht hebben op wat er speelt, hoe gerichter en effectiever we kunnen handelen. Daarom werken we de komende periode aan een ‘lokaal beeld maatschappelijke onrust’: een praktisch instrument dat gemeenten helpt om maatschappelijke signalen en ontwikkelingen vroegtijdig in beeld te krijgen en daarop samen te anticiperen. Het Verwey-Jonker Instituut (VJI) begeleidt het traject. 

Onderzoeken en rapporten | 17 jul. 2025

Deze twee informatiebladen, opgesteld door het Verwey-Jonker Instituut en in opdracht van de Expertise-unit Sociale Stabiliteit (ESS) van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, zijn bedoeld voor gemeenten en professionals die meer willen weten over de Turks-Nederlandse gemeenschap en de Marokkaans-Nederlandse gemeenschap. De informatiebladen beschrijven de dynamiek in beide gemeenschappen en het effect van diasporabeleid.

Onderzoeken en rapporten | 17 jul. 2025

De politie heeft professioneel en slagvaardig opgetreden tijdens ongeregeldheden rond de voetbalwedstrijd Ajax - Maccabi Tel Aviv vorig jaar in Amsterdam. Ze had echter niet onmiddellijk een antwoord toen kleine groepen relschoppers mensen aanvielen die zij als Joods beschouwden. De politie werd gedurende dat tijdsbestek van anderhalf uur ingehaald door de snelheid en onvoorspelbaarheid van dit geweld, concludeert de Inspectie Justitie en Veiligheid (Inspectie JenV) in haar rapport over de ongeregeldheden. Zij onderzocht het handelen van de politie en de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) rond Ajax – Maccabi Tel Aviv en de herdenking van de Kristallnacht. 

Onderzoeken en rapporten | 17 jul. 2025

In Nederland is migratie en migratiebeleid het afgelopen jaar vrijwel onophoudelijk onderwerp van maatschappelijk en politiek debat. Dit geldt in het bijzonder voor asielmigratie, een onderwerp dat sterk gepolariseerd is. De komst van een AZC of andere vormen van opvang voor nieuwkomers heeft alleen al dit jaar in een aanzienlijk aantal gemeenten in Nederland felle en soms gewelddadige protesten opgeleverd, bijvoorbeeld in de vorm van het verstoren van een informatiebijeenkomst of raadsvergadering of de bedreiging van lokale politici of bestuurders. Ook in Midden-Nederland hebben we dit jaar in meerdere gemeenten uitingen van maatschappelijke onrust waargenomen.

Plannen van aanpak | 18 jun. 2025

Graag wijzen we je op onze gloednieuwe handreiking  voor het maken van een lokale inventarisatie van kwetsbare locaties/ objecten voor maatschappelijke onrust! Een dergelijke inventarisatie is een must voor iedere gemeente; maatschappelijke onrust uit zich immers zelden op onverwachte plekken. Net zomin als openbare-ordeverstoringen die hieruit voortkomen. Meestal is er sprake van een stapeling van risicofactoren. De handreiking helpt om kwestbare locaties en objecten in kaart te brengen. 

Mauro Montano, beleidsmedewerker Openbare Orde en Veiligheid, gemeente Hilversum: 
‘Door de handreiking te volgen, konden we ons beeld van een locatie vanuit verschillende invalshoeken belichten en daarmee blinde vlekken zichtbaar maken. Zo bleek ook waardevolle informatie over maatschappelijke onrust aanwezig te zijn bij collega’s aan wie je niet zo snel zou denken, zoals collega’s bij handhaving, crisisbeheersing en economische zaken.’ 

Bijeenkomsten en evenementen | 16 mei 2025

Tijdens de netwerkbijeenkomst 'Bruggen slaan' die op 17 april plaatsvond, zijn meerdere presentaties gegeven. Onderwerpen als zorgfraude, het online ronselen van jongeren en hoe om te gaan met mis- en desinformatie werden door bevlogen publiek-private en veiligheidsprofessionals belicht. Van de bijeenkomst is een verslag gemaakt met daarin per workshop een korte samenvatting en een link naar de presentatie. Je vindt het verslag van de bijeenkomst in dit nieuwsartikel. 

Beleid en sturing | 16 mei 2025

Het begrippenkader ‘Een manier van kijken naar Maatschappelijke onrust en ongenoegen’ is een hulpmiddel voor gemeenten, provincies, Rijk en andere publieke organisaties om ongenoegen, polarisatie en aanverwante fenomenen te duiden. Bij verschillende onderwerpen die voor maatschappelijke onrust zorgen, zijn overheidsinstellingen en het gevoerde overheidsbeleid soms onderdeel van het probleem én onderdeel van de oplossing. Woorden vanuit de overheid doen ertoe. Heldere begrippen bieden hierbij houvast.