(Niet) voor op vakantie? Nieuw dreigingsbeeld terrorisme, incidenten- en misdrijvenoverzicht WODC en podcast over zorgcriminaliteit
Niet per se de meest voor de hand liggende vakantieliteratuur, maar daarom niet minder interessant. In dit nieuwsartikel een link naar het recent gepubliceerde dreigingsbeeld terrorisme dat nog steeds op niveau 4 staat. Ook in dit artikel ene link naar een rapport van het WODC over het aantal incidenten en misdrijven onder bewoners van azc’s. Tot slot een interessante podcast over zorgcriminaliteit van de politie en RIEC Oost-Nederland.
Luistertip: Podcast zorgfraude politie en RIEC Oost-Nederland
Criminelen maken op steeds grotere schaal misbruik van het Nederlandse zorgsysteem. Dit leidt er volgens schattingen toe dat 5-10% van het Nederlandse zorgbudget in de zakken van criminelen belandt. Criminelen frauderen met budgetten en diploma’s, en kwetsbare mensen krijgen niet de zorg geleverd die zij wel nodig hebben. In deze aflevering vertellen Marloes Dooren, werkzaam bij het RIEC Oost-Nederland, en @Gertjan Odink, werkzaam bij het Flexibel Interventie Team (FIT) van de politie, over dit fenomeen. Wat is eigenlijk het verschil tussen zorgcriminaliteit, zorgfraude en ondermijning in de zorg? Hoe uit zich dit en hoeveel geld gaat hierin om? En wat kunnen politiecollega’s doen om een bijdrage te leveren aan de aanpak ervan? Verder vertellen Marloes en Gertjan over het belang van een integrale aanpak, informatiedeling en wat de rol van de politie is in de aanpak.
Leestip: Incidenten en misdrijven onder bewoners van COA- en gemeentelijke opvanglocaties 2019-2025 - WODC
Er is veel aandacht voor overlastgevend gedrag onder asielmigranten, zowel in het publieke en politieke debat als onder organisaties in de migratieketen en de politie en het Openbaar Ministerie. Om effectief beleid te kunnen maken om overlastgevend gedrag tegen te gaan en het debat over overlast zuiver te kunnen voeren, is feitelijke informatie essentieel. Het incidenten- en misdrijvenoverzicht draagt hieraan bij. Het Wetenschappelijk Onderzoek en Datacentrum (WODC) verzorgt het incidenten- en misdrijvenoverzicht sinds 2022 als onderdeel van een meerjarig onderzoeksprogramma, dat naast het jaarlijkse overzicht ook verdiepende studies omvat.
Belangrijkste uitkomsten van het onderzoek:
- Net als alle overzichten van voorgaande jaren, bevestigt dit incidenten- en misdrijvenoverzicht opnieuw dat slechts een kleine groep COA-bewoners betrokken is bij incidenten en/of wordt verdacht van een misdrijf.
- De aandelen betrokkenen bij incidenten en verdachtenregistraties zijn redelijk stabiel over de rapportageperiode van 2019 t/m 2025, ondanks de steeds toenemende bewonersaantallen en druk op de asielopvang.
- Nog altijd zijn de betrokkenen bij incidenten en verdachten vaak mannen en personen jonger dan 30. Ook onder de Nederlandse bevolking zijn jongeren en mannen oververtegenwoordigd in de criminaliteitscijfers. Wat wel opvalt is dat 21% van de unieke verdachten in 2025 minderjarig was.
- Opvallend was ook dat in 2025 in de meerderheid (59%) van de zaken waarbij een COA-bewoner verdacht was, besloten werd om te dagvaarden. Dit is relatief hoog ten opzichte van de algemene Nederlandse bevolking. Daarbij werden de verdachte COA-bewoners ook net iets vaker schuldig bevonden dan verdachten van de Nederlandse bevolking. Bovendien kregen zij vaker een gevangenisstraf of jeugddetentie opgelegd (in 2024 72% t.o.v. 36% van de Nederlandse bevolking). Opmerkelijk is de stijging van het aandeel taakstraffen. In 2021 legde de rechter nog in 6% van de gevallen een taakstraf op, in 2025 in 19%. Op basis van deze gegevens kan niet verklaard worden wat deze verschuiving in strafoplegging veroorzaakt.
Leestip: Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland (DTN) juni 2026
Er is in Nederland nog steeds sprake van een substantiële terroristische dreiging. Het dreigingsniveau blijft daarom gehandhaafd op niveau 4 op een schaal van 5. Dat betekent dat er een reële kans is dat er in Nederland een aanslag zal plaatsvinden. Een aantal conclusies:
- Jihadistische dreiging blijft belangrijkste component voor dreigingsniveau
- Verhoogde aanslagdreiging in Europa en Nederland door oorlog in Iran en Hamas
- Rechts-terroristische dreiging blijft gelijk
- Betrokkenheid rechts-extremisten bij anti-azc protesten
- Klein aantal anti-institutioneel extremisten vormen terroristische dreiging
