Publieksmonitor Maatschappelijke Stabiliteit – zomerpeiling 2026 gepubliceerd
De Publieksmonitor Maatschappelijke Stabiliteit is een onderzoekslijn binnen HCSS in opdracht van de strategieafdeling van de Nederlandse politie die structureel in kaart brengt hoe Nederlanders maatschappelijke stabiliteit ervaren. Deze zomerse editie van de Publieksmonitor Maatschappelijke Stabiliteit laat zien dat Nederlanders de maatschappelijke stabiliteit voor de vierde meting op rij met een 6,1 beoordelen. Achter dit ogenschijnlijk stabiele rapportcijfer zijn echter duidelijke verschuivingen waar te nemen. Hierbij tekent zich af dat de samenleving steeds verder uiteen beweegt. Zowel de groep die zeer positief is als de groep die zeer negatief oordeelt groeit, terwijl het midden kleiner wordt.
Migratie dominant thema
De monitor kijkt niet alleen naar objectieve ontwikkelingen, maar juist naar de beleving van burgers: waar zij dreiging voelen, vertrouwen verliezen, of juist kracht en verbondenheid ervaren. De zomerpeiling 2026 laat zien dat het zwaartepunt van maatschappelijke zorgen verschuift van externe naar binnenlandse ontwikkelingen. Waar eerder vooral geopolitieke dreigingen de aandacht trokken, nemen zorgen over intern ongenoegen en subversieve krachten nu het sterkst toe. Migratie blijft daarbij met afstand het dominante thema. Net als bij de vorige vier metingen staat dit thema bovenaan als bron van zowel externe als interne zorgen. Tegelijkertijd blijkt juist dit onderwerp voor veel verdeeldheid te zorgen, langs politieke, generationele en geografische lijnen.
Daarnaast zijn er nog enkele andere ontwikkelingen die opvallen:
- Klimaatverandering behoort na de recordwarme zomermaand juni voor het eerst tot de drie grootste externe zorgen, terwijl de aandacht voor een oorlog in Europa verder afneemt.
- Groeiende bezorgdheid over rechtsextremisme, georganiseerde misdaad en de invloed van buitenlandse regimes.
Ondanks deze zorgen putten Nederlanders vooral vertrouwen uit hun directe omgeving en hun eigen redzaamheid. Het vertrouwen in de weerbaarheid van nationale instituties blijft daarentegen beperkt. De onderzoekers concluderen dat beleidsmakers voor een dubbele opgave staan: enerzijds geloofwaardig reageren op de maatschappelijke zorgen die het ongenoegen blijven voeden, en anderzijds investeren in de lokale verbanden en sociale structuren waar Nederlanders hun vertrouwen uit putten.
