Loods 17 maakt ongrijpbare van ondermijning zichtbaar
Auteur: Politie Midden-Nederland
Ondermijning is een veelkoppig monster in verschillende soorten en maten. Zorg- en bankhelpdeskfraude, gesjoemel met vastgoed, mensenhandel, nepartikelen en fake websites, dubieuze transporten over weg en water, tientallen belwinkels in een winkelstraat, vermenging tussen boven- en onderwereld en zeer recent nog mogelijke fraude met volmachten in Gorinchem. Politie en Openbaar Ministerie onderzoeken de zaak. Loods 17, hét trainings- en ervaringscentrum van Midden-Nederland, wil het verschil maken.
De realiteit van ondermijnende criminaliteit komt in deze leeromgeving tot leven. Zo zijn op het (b)oefenplein realistische situaties nagebootst. Een loods, gevuld met spullen die wijzen op ondermijning, een verwaarloosde woning in de vorm van een kraakpand waar van alles aan de hand is en nog veel meer. ‘Vertel daar maar niet te veel over, want de meeste ingrediënten moeten voor de deelnemers een verrassing blijven. Loods 17 maakt het ongrijpbare, het onzichtbare van ondermijnende criminaliteit zichtbaar’, zeggen opleidingscoördinator Merel Hurenkamp en programmamanager Miriam Knepper.
Het trainings- en ervaringscentrum is bedoeld voor de veiligheidsprofessionals in Midden-Nederland. Het gaat bijvoorbeeld om gemeenten, politie, provincies, OM, Douane, NLA, NVWA en de Belastingdienst. Diverse wijkagenten en Operationeel Experts hebben de training al gevolgd.
Verwarring
Direct bij binnenkomst in het pand aan de Uraniumweg in Amersfoort (een voormalige drukkerij) zie je dat er iets bijzonders aan de hand is. Waar de meeste trainingen plaatsvinden onder systeemplafonds in politiebureaus en in saaie vergaderzalen van een hotelcomplex waar deelnemers in ieder geval hopen op een goede lunch, brengt Loods 17 je wat in verwarring. Direct naast de voordeur een flipperautomaat, in het midden een elektrisch aangedreven fiets die computerschermen met daarop het beroemde jaren tachtig spel Pac-Man aanstuurt, en in de hoek een boksring als symbool van de schimmige wereld van vechtsportgala’s. Maar ook bedoeld om even met je collega te ‘sparren’. En dat is alleen nog maar de hal.
Plezier
Merel: ‘Het gaat ook om plezier. En leren doe je samen. Een samenspel. Daar zit ook een spelelement in. Die verwarring creëren we bewust. Deelnemers verwachten dat ze in een vergaderzaal alleen maar hoeven te luisteren en een powerpoint krijgen voorgeschoteld. Maar daar leer je vrijwel niets van. We hebben weliswaar een zaaltje waar we het programma (een beetje) uitleggen maar daarna moeten ze zelf aan de slag. Wat je leert, gebruik je morgen in je werk.’
Stap uit je eigen comfortzone
Samen nieuwe oplossingen bedenken, om ondermijnende criminaliteit effectiever aan te pakken, is het doel van Loods 17. Merel: ‘De meeste trainingen zijn gericht op kennis, fenomenen en signalen. Bij ons gaat het om bewustwording. Het besef krijgen dat deelnemers hun eigen rol hebben in de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Stap uit je comfortzone. Ga experimenteren. Dat probeert Loods 17 uit te stralen.’
Geprioriteerde thema’s
Loods 17 pretendeert niet alle facetten van ondermijnende criminaliteit bij de kop te pakken. Er is een aantal geprioriteerde thema’s. Mensenhandel, drugs, criminele geldstromen, cryptovaluta, jonge aanwas, de weerbare overheid en ondermijning in de zorg. ‘De aanvragen om een training te volgen zijn super divers’, zegt Merel. ‘Dat loopt van een vakdag voor wijkagenten tot een verzoek vanuit het waterschap Zuider Zeeland. En wat voor ons belangrijk is; de deelnemers gaan met enorm veel enthousiasme naar huis. Wij vragen wel je leerbaar op te stellen. Ervaringsgericht leren is de hoofdmoot. De situaties die we hebben nagebootst, zijn gebaseerd op de praktijk. We willen het wel luchtig houden. Leren is gewoon leuk.’
Deelnemers geven zelf aan wat ze willen leren. ‘Ze komen bij ons met een vraag. Bijvoorbeeld gerelateerd aan vastgoed, aan mensenhandel of aan ondermijning in de zorg. Hoe speelt dat in onze gemeente. En daar gaan wij dan mee aan de slag. Samen met collega’s uit het werkveld ontwikkel je nieuwe oplossingen. Met uiteraard een gezamenlijke aanpak tot gevolg die direct impact heeft’, aldus Miriam.
Bestuurders met lef
Burgemeesters Lucas Bolsius van Amersfoort en Niek Meijer van Huizen waren de aanjagers van Loods 17. ‘We hebben lang gezocht naar een pand en naar financiële middelen. De burgemeesters van Amersfoort en Huizen hebben zich hier hard voor gemaakt. Je hebt bestuurders met lef nodig om dit voor elkaar te krijgen.’
