Bedrijventerreinen; bekend als de eigen broekzak of blinde vlek?

- Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit-
“Het primaire doel van een integrale controle is voor mij niet drugslabs of andere ondermijnende activiteiten op te sporen. Dat is weliswaar mooie bijvangst, maar des te minder we van dat soort zaken tegenkomen, des te geslaagder voor mij het plan van aanpak Ondermijning is. Ons belangrijkste doel is een gezond ondernemersklimaat”.

Bedrijventerreinen is in het actieplan ‘Wie praat, die gaat’ benoemd als geprioriteerd thema. In dat licht is voorgaande uitspraak van Beleidsadviseur veiligheid en ondermijning Wessel Groot van de gemeente Dronten wellicht opmerkelijk te noemen. De aanpak van ondermijning is immers gebaat bij een gedegen integrale aanpak, waaronder integrale controles. Toch is dat niet het enige waar het plan van aanpak Bedrijventerreinen dat het Districtelijk Team Ondermijning Flevoland (onderdeel van RIEC Midden-Nederland) samen met de integrale partners heeft ontwikkeld, zich op richt. Want vitale, veilige bedrijventerreinen zijn gebaat bij een bredere aanpak.

 

Plan van aanpak kent drie pijlers
Het plan van aanpak Bedrijventerreinen dat is opgesteld door projectleider Yvonne Cornelisse is in eerste instantie uitgerold binnen het district Flevoland. De primaire doelstelling van het plan is het doorbreken van de faciliterende rol van bedrijventerreinen binnen de georganiseerde ondermijnende criminaliteit. In het plan van aanpak is deze doelstelling opgedeeld in drie handelingskaders; het versterken van de informatiepositie, het vergroten van het handelingsperspectief en het versterken van een duurzame samenwerking. Per handelingskader is vervolgens een werkwijze opgezet om uitvoering te kunnen geven aan de algemene doelstelling.

Yvonne Cornelisse: “In Flevoland zijn we al enige tijd bezig met het plan van aanpak. Het is mooi om te zien dat in alle zes de gemeenten een start is gemaakt met de uitvoering ervan. Zo doe je niet alleen hele brede ervaring op maar voorkom je ook dat er een waterbedeffect ontstaat. Een crimineel die in gemeente X niet meer welkom is, zal namelijk niet snel zijn activiteiten in aangrenzende gemeente Y of Z voortzetten als bekend is dat ook daar de bedrijventerreinen onder een vergrootglas liggen. Daarnaast kunnen we per gemeente een verschillende aanpak uitwerken, om die vervolgens toe te passen in een andere gemeente. Op deze manier hebben we in Flevoland zes proeftuinen tegelijk lopen waarvan het uitgangspunt is dat het plan van aanpak de start is van een lange, duurzame aanpak om bedrijventerreinen in zicht te krijgen en te houden”

Eerste integrale controles in Almere en Dronten
In Dronten en Almere zijn de eerste integrale controles al met succes uitgevoerd. Zo zijn er meerdere overtredingen geconstateerd door verschillende partners en is er onder andere een hennepvoorraad ontdekt. De drugs werden aangetroffen in een onopvallend pand waar geen enkele partner zicht op had of meldingen over kreeg. Dat maakt bedrijventerreinen ook een ideale vestigingsplaats voor malafide ondernemers; je kan er relatief anoniem je gang gaan. En dat is juist de reden voor integrale controles; het onzichtbare zichtbaar maken.
Elly Kamerling, adviseur Veiligheid/ondermijning bij de gemeente Almere licht toe: “We hebben in Almere voor alle bedrijventerreinen de risicomatrix ingevuld. Hoewel dit arbeidsintensief is, levert het je wel een goed beeld op van de zwakke of kwetsbare plekken op bedrijventerreinen. Op basis daarvan kan je kiezen voor (een deel van) een terrein met verhoogd risico maar voor deze controle hebben we juist bewust gekozen voor een deel van een bedrijventerrein waar ogenschijnlijk niks aan de hand leek. Maar schijn bleek ons te bedriegen; nette hoekjes trekken dus blijkbaar ook, of zelfs juist malafide ondernemers aan. Verder kennen we in Almere een zogenaamd interventieteam van VTH dat bestaat uit drie medewerkers met kennis van zaken als het gaat om signalen van ondermijnende activiteiten. Ze weten waar en hoe ze moeten kijken als ze een pand binnenstappen. Ik zou iedere gemeente adviseren een dergelijk team met specialisten binnen het veiligheidsdomein te hebben. Dit zijn mensen die écht weten waar en hoe ze moeten kijken als ze een pand binnenstappen.”

Integrale controle onderdeel van bredere aanpak
Doorgaans reageren ondernemers positief op de controles. Je laat als gemeente immers je gezicht zien. Dat is de ervaring in Almere maar ook in Dronten. Wessel Groot, Beleidsmedewerker veiligheid en ondermijning: “De integrale controle is niet het doel op zich van de aanpak bedrijventerreinen. Het is een middel dat we inzetten om een gezond ondernemersklimaat te behouden of te creëren. We investeren structureel in de relatie met ondernemers door in gesprek te gaan met ondernemersverenigingen. Samen organiseren we dan ondernemersavonden over dit onderwerp. Hierin trekken we binnen de gemeente samen op met ons team Economische zaken. De aanpak bedrijventerreinen is daardoor breder dan alleen een integrale controle en tegelijk breder gedragen binnen de gemeente dan alleen het Veiligheidsdomein. Overigens communiceren we ook uitgebreid als we bij een controle niks hebben aangetroffen. Daarmee willen we naar de buitenwereld uitstralen dat we goed de vinger aan de pols houden en Dronten dus simpelweg niet aantrekkelijk is om je als crimineel te vestigen.” 

Succesfactoren aanpak bedrijventerreinen
Of de aanpak van bedrijventerreinen succesvol is, is afhankelijk van diverse factoren. Zo geeft Elly Kamerling van Almere als tip mee: “Bepaal welke blinde vlekken je in beeld wil krijgen. Als je veel blinde vlekken hebt op je bedrijventerreinen, ben je in een uiterst geval mogelijkerwijs ondermijnende activiteiten aan het faciliteren. En ga niet alleen gericht op zoek op plekken waarvan je het vermoeden hebt dat het niet goed zit; dat kan zorgen voor een tunnelvisie. Maar weet wel wáár je op moet letten.” Wessel Groot van Dronten voegt daar aan toe: “Een deel van het succes zit ook in het leren kennen van ondernemers; simpelweg als gemeente je gezicht laten zien, zorgt ervoor dat je ook zicht krijgt op terreinen waarvan je eerder geen goed beeld had wat er zich afspeelde. ”

Geïnteresseerd in het plan van aanpak bedrijventerreinen?
De aanpak bedrijventerreinen is vanuit het actieplan als geprioriteerd thema ‘toegewezen’ aan Flevoland. Alle zes de gemeenten hebben de eerste stappen gezet in de uitvoering van het plan van aanpak. Iedere gemeente heeft een start gemaakt met de werkgroep. In één gemeente ging de burgemeester mee op schouw, in een andere is de tijd genomen om een gedegen analyse(tool) te doen (ontwikkelen) of is men bezig een digitale ondernemersavond te organiseren. Door alle opgedane ervaring te bundelen, ontstaat een aanpak die niet alleen in Flevoland uitgerold wordt maar beschikbaar is voor de hele regio Midden-Nederland.

Wil je meer weten over de aanpak bedrijventerreinen? Lees dan hier een samenvatting van het plan van aanpak. Voor de uitgebreide versie of meer informatie over wat de aanpak voor jouw gemeente kan betekenen, kan je contact opnemen met projectleider Yvonne Cornelisse via y.cornelisse@riec-mn.nl.