Gebruik data belangrijk bij zicht op ondermijningsproblematiek

- Georganiseerde Ondermijnende Criminaliteit -
De Veiligheidscoalitie ondersteunt de veiligheidspartners in Midden-Nederland bij de aanpak van verschillende vormen van criminaliteit. Data kan ons helpen om het zicht op en de kennis van de problematiek te vergroten en daarmee een betere aanpak op de geprioriteerde thema’s genereren. Daarvoor blijkt het noodzakelijk data aan elkaar te koppelen en hieraan gezamenlijk duiding te geven. In dit artikel besteden we aandacht aan een aantal nieuwe ontwikkelingen op het gebied van data, namelijk op Veiligheid in Beeld (VIB), Zicht op Ondermijning (ZoO), netwerkanalyses en geo-informatie. We vertellen over onze ambities op het gebruik van data, hoe je via een kennissessie binnenkort meer leert over het combineren van data op ZoO en hoe netwerk- en geo-analyses ons een unieke inkijk kunnen geven in de drugswereld.


Ontwikkeling bij “Veiligheidsbeelden online”!
Op de website van de Veiligheidscoalitie kunnen partners gebruik maken van cijfermatige maandrapporten en kunnen zij zelf cijferoverzichten genereren met data zoals bevolkingssamenstelling, de woningvoorraad, de economische activiteiten en kenmerken van specifieke locaties. Deze overzichten helpen bij het duiden van ontwikkelingen die we zien in de misdaadcijfers. Doordat we zien dat een datagedreven aanpak steeds belangrijker wordt, is het nodig om de Veiligheidsbeelden-online te updaten. Zo blijven de gegevens toegankelijk en wordt de aansluiting met de regionale vastgestelde prioriteiten sterk verbeterd.

Recentelijk is gewerkt aan de overdracht van het beheer van het VeiligheidsInformtieSysteem (VIS) naar de regionale Tableau-server van de gemeente Utrecht. Hiermee worden ook een aantal verbeteringen (completere visuele beelden op de kaart) doorgevoerd zodat de politie-dagmonitor beter bruikbaar wordt. Het VIS en Veiligheidsbeelden online zijn twee verschillende tools waarmee de problematiek in kaart gebracht kan worden. Waar het VIS gebruik maakt van dagelijkse politiedata die alleen toegankelijk is voor de aangesloten gemeenten, heeft Veiligheidsbeelden online de beschikking over verschillende openbare data die maandelijks wordt ververst. Deze tool is toegankelijk voor alle partners van politie, OM en gemeenten in Midden-Nederland.

De ambitie is om de komende tijd ook de andere informatieproducten (zoals de 6- en 12 maandsrapportage) sterk te verbeteren en de bruikbaarheid van de data te verhogen via o.a. (online)dashboards. Data en gegevens zijn waardevoller als ze door de gebruikers worden ervaren als nuttig en zinvol. Daarom willen we gebruikers graag helpen en gaan we voor de zomer met hun in gesprek om de inhoud en vorm van de online dashboards te bepalen.

Nieuwe producten, nieuwe noemer: Veiligheid in Beeld: ViB



De ontwikkeling van nieuwe en verbeterde informatieproducten (zoals Veiligheidsbeelden online, 6 en 12 maandsrapportage en VIS) staan niet los van elkaar, maar worden onderling afgestemd. Dit wordt onderstreept door deze producten te laten vallen onder één noemer: ViB, de afkorting van Veiligheid in Beeld.

Voor meer informatie neem contact op met Laura Barmentloo


Kennissessie City Deal Zicht op Ondermijning
Hoeveel belwinkels zitten er in uw gemeente? Wat is het profiel van betrokkenen bij onverklaarbare transacties? Hoeveel ziet de criminele carrière van jong volwassen drugsdealers in uw gemeente er uit? Binnenkort organiseert ZoO een kennissessie over het Dashboard Zicht op Ondermijning waarin deze en de vele andere mogelijkheden worden getoond. De datum wordt z.s.m. gepubliceerd op veiligheidscoalitie.nl en Linkedin van RIEC MN. Waar het VIB een initiatief in Midden-Nederland is en focust op verschillende vormen van criminaliteit, is ZoO een landelijk initatief voor ondermijningsproblematiek.

Trix Janssen, projectleider Citydeal ZoO, Gemeente Almere: 

“In het dashboard van de City Deal Zicht op Ondermijning is te zien welke branches die gevoelig zijn voor ondermijning oververtegenwoordigd zijn in een gemeente. Zo zien we bijvoorbeeld dat in Almere relatief veel taxibedrijven en koeriers gevestigd zijn en in welke wijken dit meer speelt. Vervolgens kunnen we op basis van onze eigen data verder onderzoek doen in die wijken. Met de resultaten van deze analyses kunnen we onze branchegerichte aanpak van ondermijning verder aanscherpen. “

Meer zicht op ondermijning door datascience via de citydeal
De City Deal Zicht op Ondermijning is medio 2017 gestart en is een landelijk samenwerkingsverband met  gemeentes (o.a. Utrecht en Almere), drie ministeries, het OM, de belastingdienst, de politie en het CBS. Het doel van deze City Deal is om bij te dragen aan de preventieve aanpak van ondermijnende criminaliteit door middel van datascience. De ambities daarbij zijn als volgt: 

  • Inzichten verkrijgen in lokale en regionale patronen binnen ondermijnende criminaliteit;
  • Gelegenheidsstructuren en kwetsbare sectoren en branches herkennen;
  • Een (gebrek aan) maatschappelijke weerbaarheid onderkennen.

De citydeal heeft beschikking over grote hoeveelheden te analyseren data vanuit de partners. De kern van het dashboard wordt gevormd door data van het CBS. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om locatie- en inkomenskenmerken, maar ook om gegevens over veroordelingen door het Openbaar Ministerie en om inschrijvingen bij de Kamer van Koophandel. In een beveiligde omgeving worden deze gegevens gecombineerd met data van andere betrouwbare landelijke bronnen, zoals gemeenten, het Kadaster en de Financial Intelligence Unit. Maandelijks stemmen projectleiders van de deelnemende gemeenten en het analistenteam af over nieuwe features en verbeteringen. Ook worden nieuwe databronnen aangeboord, zoals recent alle locaties van druglabs en hennepkwekerijen. Een aantal keer per jaar worden alle inzichten en patronen die dat oplevert (niet herleidbaar naar personen of adressen) gepubliceerd via het dashboard www.zichtopondermijning.nl.

Schrijf je in voor de kennissessie
Om zelf te ontdekken wat er te vinden is op het dashboard, organiseren het RIEC Midden-Nederland en de Citydeal Zicht (online) kennisssessies. Tijdens deze sessies gaan we in op de achtergrond, de betekenis en het gebruik van (de inzichten op) het dashboard Zicht op Ondermijning. Maar we ontvangen ook graag jouw input over de bruikbaarheid. Datum wordt zsm gepubliceerd op www.veiligheidscoalitie.nl en Linkedin van RIEC MN. Voor meer informatie neem contact op met Rick van Rooij.


(Criminele) netwerken in kaart brengen met de sociale netwerkanalyse (SNA)
Binnen de aanpak van ondermijning en de daarbij horende casuïstiek, maakt het RIEC onder andere gebruik van de tool ‘de sociale netwerkanalyse’ (SNA). Met deze tool wordt er gekeken welke rollen, functies, personen en locaties cruciaal zijn binnen een crimineel netwerk. Ook laat deze analyse zien wat er gebeurt met het netwerk als je een essentiële schakel weghaalt. Raakt het netwerk dan juist beschadigd of kan het zich relatief eenvoudig herstellen? De partners besluiten gezamenlijk of het inzetten van de SNA van meerwaarde kan zijn binnen een casus. Deze tool wordt vanwege het arbeidsintensieve niet standaard ingezet. Een waardevol instrument bij de aanpak van ondermijning in Midden-Nederland, zo toont de inzet van de SNA in het district Utrecht Stad:

“De SNA geeft ons op meerdere niveaus een bijzondere inkijk in hoe het drugsnetwerk opgebouwd is en hoe dat netwerk verankerd is in de wijk. Het helpt de partners om keuzes te maken wanneer, waar en hoe integrale interventies ingezet worden: op preventief vlak omdat we inzicht hebben in de groep (kwetsbare) jeugdigen rondom de dealers in de wijk. Waar worden ze veel samen gezien of op welke scholen kennen ze veel leerlingen? Dat geeft ons handvatten om interventies op het vlak van maatschappelijke weerbaarheid te doen. Maar we hebben ook zicht op welke personen sleutelposities hebben in het drugsnetwerk en hoe dat mogelijk verschuift na een aanhouding. Dat geeft handelingsperspectief voor een strafrechtelijke of juist een meer PGA-gerichte inzet. We zijn al die mogelijkheden nu aan het verkennen, maar de SNA levert nu al een unieke inkijk in de drugswereld.”

De toegevoegde waarde van geo-informatie
Om potentieel interessante locaties in beeld te krijgen bij de aanpak van ondermijning maken wij gebruik van de inzet van geo-analyses. Om deze analyses te kunnen maken wordt relevante informatie op een kaart geplot, waardoor potentieel interessante locaties visueel inzichtelijk worden. 

Het basisprincipe in de geografie is dat locaties enorm belangrijk zijn aangezien de kenmerken van de aarde van plaats tot plaats verschillen. Om geo-informatie begrijpelijk en inzichtelijk te maken wordt de informatie vaak omgezet in kaarten. Deze kaarten visualiseren informatie over locaties en vormen van objecten (o.a. personen, gebouwen en bedrijven), verbindingen (o.a. wegen of sociale interacties), gebieden (o.a. percelen of landen) en thematische informatie gekoppeld aan locaties (o.a. gebruiksfunctie, verkeersintensiteit, aantal inwoners). Naast het visualiseren kan deze informatie ook gebruikt worden voor het opstellen van analyses om tot verdere inzichten te kunnen komen (o.a. spreiding duiden, hotspot analyse, situaties vergelijken).


Dat geo-informatie gevisualiseerd en analyseert kan worden maakt het interessant voor data gestuurd werken op verschillende onderzoekniveaus (fenomeen, project en casuïstiek). Zo is de combinatie van visuele analyse en geografische analyse nuttig bij het beschrijven van problemen en het inzichtvol communiceren van de resultaten. Ook wordt, op basis van in de tijd opvolgende visualisaties, inzichtelijk welke veranderingen zich voordoen. Zo ontdek je trends en bewegingen door de maanden, kwartalen of jaren heen (beschrijvende data-analyse). Geografische analyses kunnen verder door middel van verbanden of een vergelijkend onderzoek verklaren waarom locaties potentieel interessant zijn (diagnosticerend data-analyse). Diepgaandere geografische analyses zouden zelfs gebruikt kunnen worden om een voorspelmodel te maken en opmerkelijke zaken bloot te leggen (voorspellende data-analyse). Een voorbeeld hiervan is de (fictieve) analysekaart van de autobranche, of de gelegenheidskaart voor het buitengebied. In deze analyses wordt informatie gekoppeld en verwerkt om meer zicht te krijgen. Een voorbeeld van beschrijvende analyse is de zogenaamde Verdachte-Transactie atlas; deze geeft juist aanleiding om meer (verdiepende) vragen te stellen.

Tot slot kan al het genoemde gebruikt worden om aanbevelingen te doen. Onderstaande kaarten laten op verschillend (onderzoek)niveau zien waar een potentieel risico op ondermijnende criminaliteit aanwezig is. Dit biedt voor ons een uitgangspunt om gericht interventies in te zetten, zoals de uitvoering van controles of preventieve communicatiecampagnes.

Voor meer informatie kan contact opgenomen worden met onze geo-specialist, Kimberly Oosterwijk.

Geo-informatie

Geo-informatie

 

Overig nieuws vanuit 'Straatwaarde(n)':