Corona en de verbinding veiligheid en zorg

We zitten in deze tijden thuis allemaal bovenop elkaar. Dat kan heel gezellig zijn, maar niet voor iedereen. Er zijn mensen voor wie het risico op problemen groter wordt. Denk aan gezinnen die kampen met huiselijk geweld, mensen met verward gedrag en gedetineerden. Tegelijkertijd zien we ook dat mensen meer naar elkaar omkijken en voor elkaar zorgen. Wat zijn de risico’s en kansen? En hoe kunnen we daar samen op inspelen? Wil je meer lezen over de impact van het coronavirus op Veiligheid en Zorg? Klik hier!

Inschatting flinke toename huiselijk geweld, seksueel geweld en kindermishandeling
Er zijn gezinnen en huishoudens waar thuisblijven door corona de veiligheid juist níet vergroot. Bij kwetsbare gezinnen kunnen de extra stress en op elkaars lip zitten zorgen voor escalaties: een groter risico op kindermishandeling en huiselijk geweld waaronder seksueel geweld. De escape van school, uitgaan, werk of sportclub valt in deze tijd weg, juist ook voor kinderen. Hulpverleners, reclassering en wijkteams leggen bovendien minder huisbezoeken af en hebben daardoor mogelijk minder zicht op situaties. Echt een risico! Huiselijk geweld heeft prioriteit bij politie en justitie. Er is bij ZSM nog geen toename zichtbaar. Van Veilig Thuis weten we dat nog niet. Advies: Neem dit probleem serieus en denk met deze gezinnen mee. Wees extra alert op risicofactoren als wegvallend inkomen, schulden, verslaving, krappe huisvesting, kindproblematiek en psychische problemen. Bespreek welke opties er wel zijn en houd via (beeld)bellen regelmatiger vinger aan de pols. Veilig Thuis is nog steeds bereikbaar en ook de vrouwenopvang is zo nodig beschikbaar. Houd het aantal huisverboden scherp in de gaten en zet het instrument zo nodig ook preventief in.

Inschatting flinke toename incidenten met verward gedrag
Als de spanning en onzekerheid bij inwoners verder oploopt door de coronamaatregelen, kan dat ook betekenen dat incidenten rond personen met verward gedrag in de wijk toenemen (psychosen, depressie, geweld). Helemaal omdat de huisbezoeken en ambulante begeleiding vrijwel zijn stilgelegd vanwege gezondheid/veiligheid personeel. Niet iedereen is zelfstandig medicijntrouw, sommigen hebben dagelijks/regelmatig ondersteuning nodig. Advies aan hulpverleners: ondervang dit via (beeld)bellen en eventueel medicijndepots.

Toename incidenten in klinieken, penitentiaire inrichtingen, nacht-/ daklozenopvang en beschermd wonen
Verlof, bezoek en (een deel van) het dagprogramma zijn vanwege Corona stilgelegd. Daarnaast wordt de capaciteit beperkt en is er soms zelfs een opnamestop. Door de beperkte capaciteit kunnen time-outs om rust te brengen in de instelling moeilijker worden ingezet waardoor de spanning ook oploopt. Ook worden in de opvang soms extra contra-indicaties opgelegd waaronder een verbod op dealen en het gebruik van middelen. Hierdoor neemt de onrust onder de bewoners van instellingen toe. Het is een uitdaging voor het personeel - dat ook nog eens in de minimale bezetting is - om dit niet te laten ontaarden in (gewelds-)incidenten. Ook is er weinig ‘schuifruimte’ voor quarantaine ingeval Corona onder de bewoners uitbreekt. Dit leidt tot zorgen bij personeel en bewoners. Er wordt door verschillende gemeenten (in samenwerking met de woon- en opvangvoorzieningen) extra noodopvang opgezet voor besmette dak- en thuislozen.

Persoonsgerichte plannen van aanpak doorkuist
De casusoverleggen in Zorg- en Veiligheidshuizen en lokale PGA’s zijn vrijwel stilgelegd. Ze gaan alleen door als het echt noodzakelijk is qua acuut gevaarsrisico en onveiligheid. Verder per mail of (beeld)bellen. Door de maatregelen die justitie en de politie moeten nemen rondom het Coronavirus worden minder mensen voorgeleid. Er lopen nu meer mensen buiten die normaal in voorlopige hechtenis zouden zitten. Taakstraffen en dergelijke zijn opgeschort en de reclassering doet geen huisbezoeken meer, tenzij. ZSM werkt beperkter. Rechtbanken doen alleen urgente zware zaken. Advies: laat de casusoverleggen wel in de agenda staan voor telefonische bereikbaarheid. En wees alert op personen met gevaarrisico.

Jeugdoverlast groepen
Voor jongeren is de ‘ophokplicht’ extra lastig. Zij wanen zich onkwetsbaar en zoeken elkaar uit verveling op. Er wordt in communicatie veel op ingezet. Jeugdwerkers werken vanuit huis online, dat is hierbij best een probleem. Mogelijk extra risico: periode Ramadan in 23 april-23 mei.